वदनी कवळ घेता नाम घ्या श्रीहरीचे | सहज हवन होते नाम घेता फुकाचे ||
जीवन करी जिवित्वा अन्न हे पूर्ण ब्रह्म | उदरभरण नोहे जाणिजे यज्ञकर्म ||

Sunday, May 31, 2009

Gavhaachi kheer




Some things in life reminds you of loved ones. And when these are childhood memories or memories of your grandparents its all about nostalgia. I am currently hit by such nostalgic mood as a friend of mine is staying with me. We became good buddies when we were both students here in US and one fine day realized that our moms know each other so much so that our grandmas also knew each other. We were chatting about my hometown and various foods we have eaten there. And that was it. I started thinking my grandma's cooking and whatever she made was so tasty and flavorful. Simplest of simple things she made was my favorites. This kheer was something she made was so flavorful.


Gavhachi Kheer

1 cup cracked wheat/dalia
2 cups grated jaggery
3 cans coconut milk (14oz/can)
3-4 cardamom pods
3-4 strands of saffron
2-3 tbsp white poppy seeds
1/8 cup dry unsweetened coconut
2-3 tsp ghee (optional)
1 cup water
1/8 cup almonds, cashews and pistachio pieces (all mixed)
10-15 raisins
pinch of turmeric and 1/2 tsp oil

Preparation -
Mix oil, turmeric and cracked wheat together well with your palms and let it sit for 10 minutes. Now just rinse it with water once and add 1 cup of water and pressure cook it for 1 whistle. Dry roast coconut and poppy seeds while the pressure cooker is cooling down. Grind coconut and poppy seeds separately and set aside. Grind cardamom seeds and saffron with mortar and pestle. Make sure grated jaggery does not have big chunks. Fluff cooked wheat with fork gently and set it aside. Now mix jaggery and ghee(if using) in a thick bottom vessel on a medium flame. You can use 3-4 tablespoons of water instead of ghee. Jaggery will start boiling forming small bubbles. Add cooked wheat and remove lumps if any by stirring vigorously. Add canned coconut milk one by one and lower the flame. Add ground poppy seeds, coconut, cardamom-saffron powder. Roast chopped nuts and add to the kheer. Let the kheer boil on a lower flame stirring occasionally.

Tips -
1. Milk can be used instead of coconut milk. But then it wont be a vegan.
2. Please use jaggery, it does not taste good with sugar.


Saturday, May 23, 2009

गुळाचा सांजा (Goolacha sanja)

(English Version)
गोड पदार्थ खाण्यासाठी आणि करण्यासाठी फार काही कारण लागत नाही. आज काय घरची आठवण झाली, उद्या काय बरेच दिवसात काही गोड केले नाही असले कोणतेही कारण पुरते. हा सांजा पण असाच कारण नसताना बनवला जातो माझ्याकडे.
आम्हाला गावाकडुन आज्जी बरेचदा घरचे शेंगदाणे, लाल तिखट पाठवत असे. त्याबरोबरच एक लहान पुरचुंडी असायची गव्हाच्या रव्याची. आजीने आणि काकुने घरी सडलेल्या गव्हाचा रवा. मस्त केशरी रंग असे. घरचा गहू काही खुप निघायचा नाही. तिकडे घरच्यापुरता झाला तरी पुरे असा प्रकार होता. पण ज्वढा मिळे त्यात आज्जी सगळ्यांचा वाटा म्हणुन हा रवा तरी पाठवत असे.त्या जाड रव्याचा सांजा अगदी अप्रतीम लागत असे. मम्मी तूप वगैरे घालुन करयची. पण नेहेमी म्हणायची यात तुपाची तेलाची काही गरज नसते. मधे एकदा मला अचानक या सांज्याची आठवण झाली म्हणुन मग लगेच करुन पाहीला. छानच झालेला. मला एका मैत्रीणीने यात सुंठ घातली की छान लागतो असे सांगितल्यावरुन मग सुंठ घालुन केला. एकदम मस्त लागला.

Godacha sanja


पॉटरी क्लासला गेले कित्येक वर्षे जातेय. प्रत्येक भांडे करताना वेगवेगळे इन्स्पिरेशन घेउन बनवले जाते. मात्र हे भांडे रंगवताना त्यावर्षीचा स्प्रिंगचा खुपच प्रभाव होता माझ्यावर. म्हणुन तेच चित्र काढुन रंगवले. ते हे भांडे परवा हा सांजा केला तेव्हा एकदम आठवले म्हणुन मग लगेच काढुन वापरले.
Spring Inspired Bowl

१ वाटी केशरी रवा (ब्रोकन/क्रॅक्ड व्हीट सगळ्यात लहान)
१ वाटी गुळ
३-४ कप पाणी
१ टीस्पून सुंठ
१ टीस्पून वेलची पूड
१/४ टीस्पून जायफळपूड
१ टेबल्स्पून तेल
बदामकाप, काजुचे तुकडे, बेदाणे - आवडीप्रमाणे

कृती:

रवा कोरडा भाजुन घ्यावा. भाजत आला की १ टेबलस्पून तेल घालावे आणि नीट परतून बाजुला ठेवावा, साधारण पिवळसर रंगाचा दिसेल. एका पातेल्यात ३ कप पाणी आणि गूळ एकत्र करुन मध्यम गॅसवर उकळायला ठेवावे.पाण्याला उकळी आली की सुंठ, वेलची, जायफळ पूड, बदामकाप, काजुचे तुकडे, बेदाणे घालावेत. त्यानंतर लगेच रवा घालुन एकदा हलवून झाकण झाकुन गॅस एकदम बारिक करुन ठेवावा. ५ मिनीटानंतर एकदा सगळे नीट हलवून परत एकदा झाकुन ठेवावा. असे साधारण २-३ वेळा करावे लागेल तेव्हा रवा नीट शिजेल. त्यातील पाणी पूर्ण आटले आणि जर रवा अजुन शिजला नसेल तर मात्र १/२ कप पाणी अजुन घालुन नीट मिसळून एक वाफ काढावी लागेल. सांजा पूर्णपणे तयार झाल्यावर गॅस बंद करुन अजुन ५ मिनीटे झाकुन ठेवावे. आणि मग वाढावे.

टिपा:

१. रवा मोठा आहे म्हणजे जास्त फुलुन येईल आणि जास्त लोकाना पुरेल असे वाटते पण तसे या रव्याचे/सांज्याचे होत नाही.
२. हाच सांजा पोळीसाठी पण वापरता येतो पण मग् सांजा करताना बदामकाप, काजुचे तुकडे, बेदाणे घालु नयेत.

Wednesday, May 20, 2009

नवलकोलची भाजी (Kohlrabi Sabji)

नवलकोलची भाजी मी पहिल्यांदा बेळगावला आज्जीकडे पाहिली तेव्हा काकु विळीवर आपण खोबरे जसे खवणतो तशी खवणत होती. मला आधी वाटले की शहाळे आहे की काय इतका कोवळा पांढुरका रंग होता. त्या खवणलेल्या नवलकोलची पहिल्यांदा आवडीने खाल्ली देखील.ही भाजी आमच्या गावात मिळणे मात्र थोडेकठीण होते. कधीतरी कोल्हापुरला गेल्यावर मम्मी किंवा मी आणत असु.. बेळगावहुन आणायच्या भाज्यांमधे देखील ओले काजु, बारिक मटारच्या शेंगा (याचेच पुढे काळे वाटाणे होतात), नवलकोल आणि बारिक मसूर हमखास ठरलेले. भरतातून इथे आल्यावर एकदा आवडीने आणली ही भाजी आणि मम्मी करते त्या पद्धतीने डाळ घालून करुन पाहिली. पण का कोण जाणे थोडी उग्र लागली. त्यामुळे पुढे आणणे बंदच केले.
Purple Kohlrabi
अलिकडे मी CSA चा शेअर घेतला आहे. त्या लिस्टमधुन भाज्या निवडतना Purple Kohlrabi दिसले. रंगामुळे ऑर्डर देखील केले. पण हा प्रकार आतुन पांढराच निघाला. पण चवीला मात्र खुप उग्र नव्हता. एकदा नेहेमीप्रमाणे मुगाची डाळ घालुन भाजी केली. खुप ग्रेट नाही पण अगदीच वाईटदेखील नाही अशी झाली.नंतरच्यावेळी ऑर्डर केली तर डाळ भिजवयला विसरले होते म्हणुन मग चक्क पंचफोरण घालुन केली आणि एकदम आवडुनच गेली. त्यानंतर २-३ वेळा तरी अशी भाजी केली असेल. मस्तच लागला एकदम प्रकार. आता हेच Turnip (शलगम) चे करुन पहायचे आहे. बघु कसे लागते.ही भाजी ओरिया/बंगाली लोक अशीच करतात का? माहीती नाही. मी मात्र आवडीने करते, अगदी विळी नसली तरी हॅंडहेल्ड खोबर्‍याच्या खवणीने खिसायचा त्रास पडला तरी.

Kohlrabi Sabji

नवलकोलचे २ गड्डे
२ टेबलस्पून तेल
२ लाल सुक्या मिरच्या
१ टीस्पून पंचफोरण *
चवीप्रमाणे मीठ
थोडी कोथिंबीर

कृती -
नवलकोलाचे गड्डे धुवुन मधोमध आडवे कापावेत आणि खोबरे खवणतो तसे खवणून घ्यावेत. साल जाड असते ती टाकून द्यावी. तेल तापवुन त्यात पंचफोरण आणि लाल मिरचीचे तुकडे घालावेत. फोडणी तडतडली की त्यात नवलकोलाचा खीस घालुन परतावे. चवीप्रमाणे मीठ घालून झाकण ठेवुन भाजी शिजवावी. गॅस बारीक असावा म्हणजे करपत नाही, पाणी घालायची गरज पडत नाही. वरुन कोथिंबीर घालुन चपातीबरोबर खावी.

टीप -
१. नारळाची खवणी नसेल किंवा वापरायची नसेल तर साल काढणीने साल काढुन खिसणीने ते गड्डे खिसुन घ्यावेत.
२. * पंचफोरण म्हणजे मेथी, मोहरी, जिरे, कलौन्जी, बडीशेप प्रत्येकी १ टीस्पून घेउन एकत्र करावे आणि या मिश्रणातले १ टीस्पून वापरावे.

Sunday, May 03, 2009

कलौंजीवाली दाल (Masoor Dal with Kalaunji)

अलिकडे ET च्या ब्लॉगवरची दुधी भोपळ्याची भाजी करुन पाहिली आणि मी पण कलौन्जीच्या प्रेमात पडले. हे प्रियाला सांगितल्यावर तिने सहज मला बंगाली पद्धतीची कलौंजी घातलेली मसुरडाळ तिची रूममेट बनवते असे सांगितले. मोहरीच्या तेलाची कलौन्जी घातलेली फोडणी असते या व्यतिरिक्त तिने मला काही सांगितले नाही. डाळीत बिघडून काय बिघडणार आहे असा विचार करुन मी डाळ करायची ठरवले. तेव्हाच ET च्या ब्लॉगवरची ही बंगाली डाळही वाचली होती. मी त्या दोन्हीचे काँबिनेशन करावे असा विचार केला. पण बाऊलला कडेने लिंच्या चकत्या लवल्या तर ती डाळ लगेचच संपवावी लागते परत गरम करता येत नाही असेही तिच्या ब्लॉगवर वाचले होते. म्हणुन मग मी लिंबाचा रस त्या डाळीत घालावा असे ठरवले. तयार झालेली डाळ किनवा बरोबर अप्रतीम लागली. आता आम्हाला ही साधी डाळ प्रचंड आवडायला लागलेली आहे. माझी रेसिपी पुर्णपणे बंगाली नसेल/नाही कदाचित पण Bengali Inspired नक्कीच आहे ....

Masoor Dal with Kalaunji

१ कप मसूर डाळ
१ टीस्पून कलौन्जी
१/४ टीस्पून हळद
२ सुक्या लाल मिरच्या
२ ओल्या लाल मिरच्या
२ लसुण पाकळ्या
१ टीस्पून तेल (ऑलिव,कनोला, सफोला कोणतेही चालेल)
१ टीस्पून मोहरीचे तेल (आवडत नसेल तर वर वापरलेलेच तेल वाढवावे)
चवीप्रमाणे मीठ
१/२ लिंबाचा रस (वगळायला हरकत नाही)

कृती - मसुरडाळ शिजवुन घ्यावी (कुकरला किंवा साधी गॅसवर). मिरच्यांचे प्रत्येकी २ तुकडे करुन घ्यवेत. लसुण ठेचुन किंवा बारिक चिरुन घ्यावा. शिजलेली डाळ पळीने किंचीत घोटावी पण खुप नको.तेल तापवुन त्यात हळद व कलौंजी घालुन अर्धा मिनीट तसेच राहु द्यावे. त्यात लाल मिरच्यांचे तुकडे, ठेचलेला लसुण घालावा. अजुन अर्धा-एक मिनीट परतून त्यात घोटलेली डाळ घालावी. गरजेप्रमाणे पाणी घालावे. डाळ खुप पातळ करु नये. मीठ घालुन एक उकळी आणावी. आवडत असेल तर लिंबाचा रस घालावा. भाताबरोबर गरम गरम वाढावी.

टीप - डाळ कुकरला शिजवली नाही तर फोडणी वरुन घालावी.


LinkWithin Related Stories Widget for Blogs